İş Ortağı Seçerken Sorulacak 30 Soru ve Aday Değerlendirme Formu

İş ortağı seçimi, bir özgeçmişi beğenmekten veya ilk görüşmede iyi anlaşmaktan daha kapsamlıdır. Adayın becerisi önemli olsa da uzun vadeli uyumu belirleyen konular arasında zaman ayırma kapasitesi, belirsizliğe yaklaşımı, sorumluluk alma biçimi, para beklentisi, iletişimi ve zor kararlar karşısındaki davranışı bulunur.

Bu rehberdeki sorular, adayları sorgulamak için değil karşılıklı beklentileri görünür hâle getirmek için hazırlanmıştır. Soruların çoğuna siz de cevap vermelisiniz. Sağlıklı ortaklık görüşmesi, tek taraflı mülakat değil iki tarafın da riskleri ve beklentileri değerlendirdiği bir süreçtir.

Görüşmeden önce neyi değerlendireceğinizi belirleyin

Adaylarla görüşmeye başlamadan önce beş temel ölçüt seçin. Her projede aynı ağırlıklar kullanılmak zorunda değildir.

Örnek ölçütler:

• Tamamlayıcı beceri
• Haftalık zaman ve öncelik
• Uygulama disiplini
• İletişim ve anlaşmazlık yönetimi
• Vizyon ve değer uyumu
• Finansal beklenti
• Risk toleransı
• Güvenilirlik ve geçmiş çalışma izleri
• Rol ve karar yetkisi uyumu
• Uzun vadeli motivasyon

Ölçütleri önceden belirlemek, ilk izlenime aşırı ağırlık vermenizi engeller.

1. Motivasyon ve hedef soruları

1. Neden şu anda bir ortaklığa açıksınız?

Adayın yalnızca mevcut işinden sıkılmasıyla mı, yoksa belirli bir problem üzerinde uzun vadeli çalışma isteğiyle mi hareket ettiğini anlamaya çalışın.

2. Bu projede sizi kişisel olarak ilgilendiren nedir?

Genel bir “fikir güzel” cevabı yerine problem, kullanıcı veya çalışma alanıyla bağlantı arayın.

3. Bu projeyi üç yıl sonra nerede görüyorsunuz?

Cevabın doğru olması gerekmez. Ama küçük ve sürdürülebilir bir işletme hedefiyle hızlı büyüyen yatırım destekli girişim beklentisinin birbirinden farklı olduğunu görün.

4. Başarıyı nasıl tanımlıyorsunuz?

Gelir, kullanıcı etkisi, büyüme, bağımsızlık veya öğrenme gibi farklı başarı tanımları ileride kararları etkiler.

5. Proje beklenenden yavaş ilerlerse ne kadar süre devam etmek istersiniz?

Belirsizlik karşısındaki sabır ve bağlılık düzeyini konuşun.

2. Zaman ve çalışma kapasitesi soruları

6. Haftada gerçekçi olarak kaç saat ayırabilirsiniz?

“Gerektiği kadar” yerine takvim üzerinde karşılığı olan bir cevap isteyin.

7. Hangi gün ve saatlerde çalışabilirsiniz?

İki kişinin toplam zamanı yeterli olsa da ortak çalışma saatleri yoksa iletişim zorlaşabilir.

8. Önümüzdeki altı ay içinde zamanınızı değiştirebilecek ne var?

İş değişikliği, eğitim, taşınma veya başka projeler gibi durumlar konuşulmalıdır.

9. Tam zamanlı çalışmaya geçme ihtimali var mı?

Bu bir şart değilse bile gelecekteki beklenti farkını erken görmek önemlidir.

10. Aynı anda kaç başka proje veya sorumluluk yürütüyorsunuz?

Bir adayın yetkin olması, bu projeyi önceliklendirebileceği anlamına gelmez.

3. Rol ve sorumluluk soruları

11. Hangi sonuçların sahibi olmak istersiniz?

“Pazarlama yaparım” yerine müşteri edinme kanalı, satış görüşmesi veya marka iletişimi gibi sahiplenilecek sonuçları netleştirin.

12. Hangi işleri üstlenmek istemezsiniz?

Sınırları bilmek, bütün zor işlerin sonradan bir kişide birikmesini engeller.

13. İlk 90 günde hangi somut çıktıyı üretebilirsiniz?

Cevabın gerçekçi ve ölçülebilir olması gerekir.

14. Bir görevin sahibi olmak sizin için ne anlama geliyor?

Takip, raporlama, karar ve sonuç sorumluluğu konusunda ortak anlayış oluşturun.

15. Rolünüz zaman içinde değişirse buna nasıl yaklaşırsınız?

Erken aşama projelerde ihtiyaçlar değişebilir. Esneklik ile belirsiz görev dağılımını birbirinden ayırın.

4. Uygulama ve problem çözme soruları

16. Belirsiz bir işi nasıl planlarsınız?

Adaydan geçmiş bir örnek isteyin. Sorunu nasıl parçaladığına ve ilk adımı nasıl seçtiğine bakın.

17. Bir işi zamanında tamamlayamadığınızda ne yaparsınız?

Sorunu gizleme, erken haber verme ve yeni plan oluşturma alışkanlığını değerlendirin.

18. Hız ile kalite arasında nasıl karar verirsiniz?

Her zaman en hızlı veya en kusursuz cevabı aramayın. Bağlama göre karar verebilmesi önemlidir.

19. Son altı ayda aldığınız zor bir geri bildirim neydi?

Geri bildirime açıklık konusunda genel iddia yerine gerçek örnek alın.

20. Bir deneme çalışmasında neyi test etmek istersiniz?

Adayın yalnızca sizi değil, çalışma biçimini de değerlendirmesi sağlıklıdır.

5. İletişim ve anlaşmazlık soruları

21. Fikir ayrılığında nasıl karar vermeyi tercih edersiniz?

Veri toplama, deney yapma, alan sahibinin kararı veya ortak onay gibi yöntemleri konuşun.

22. Zor bir konuyu ne kadar erken gündeme getirirsiniz?

Sorunları biriktiren ve aniden ortaya çıkaran çalışma biçimi risk oluşturabilir.

23. İletişimde hangi sıklık sizin için yeterlidir?

Günlük kısa güncelleme, haftalık toplantı veya yazılı rapor gibi beklentiler farklı olabilir.

24. Bir ortağınızın performansından memnun değilseniz nasıl konuşursunuz?

Doğrudan ama saygılı iletişim kurup kuramadığını değerlendirin.

25. Son yaşadığınız iş anlaşmazlığında sizin payınız neydi?

Bütün sorunları karşı tarafa yükleyen cevaplara dikkat edin. Öz değerlendirme kapasitesi önemlidir.

6. Para, risk ve ortaklık yapısı soruları

26. Proje gelir üretmeden ne kadar süre katkı sağlayabilirsiniz?

Bu soru kişisel mali ayrıntı istemek için değil, çalışma planının gerçekçiliğini anlamak içindir.

27. Başlangıç masrafları nasıl karşılanmalı?

Harcamaların onayı, belgelenmesi ve geri ödenmesi gibi süreçleri erken konuşun.

28. Ücret ve pay arasındaki dengeye nasıl bakıyorsunuz?

Kesin oranı ilk görüşmede belirlemek zorunda değilsiniz. Genel beklentiyi öğrenin.

29. Bir ortak erken ayrılırsa nasıl bir yaklaşım adil olur?

Vesting, pay devri veya geri alım gibi konuların profesyonel destekle yapılandırılması gerekebilir. Burada amaç adayın adalet yaklaşımını anlamaktır.

30. Hangi kararlar için profesyonel hukuk veya mali danışmanlık almalıyız?

Uzman desteğine açıklık ve sınır farkındalığı güven açısından önemlidir.

Cevapları nasıl değerlendirmelisiniz?

Tek tek “doğru cevap” aramayın. Dört özelliğe bakın:

Somutluk

Aday geçmiş deneyim veya plan üzerinden konuşabiliyor mu?

Tutarlılık

Zaman, motivasyon ve rol cevapları birbiriyle uyumlu mu?

Karşılıklılık

Yalnızca sizden ne alacağını değil, neyi üstleneceğini de açıklıyor mu?

Doğrulanabilirlik

Örnekler, çalışma çıktıları veya referanslarla temel iddialar desteklenebiliyor mu?

Aday değerlendirme formu

Her alanı 1 ile 5 arasında puanlayın.

Puanların yanında mutlaka kanıt veya görüşme notu yazın. “İyi hissettirdi” bir kanıt değildir. “İki haftalık çalışmada üç müşteri görüşmesini zamanında tamamladı ve sonuçları ortak formatta paylaştı” daha değerlidir.

Kırmızı bayraklar

Aşağıdaki işaretler tek başına otomatik ret sebebi değildir; ancak açıklama ve ek doğrulama gerektirir:

• Projeye ayıracağı zamanı sürekli değiştirmesi
• Önceki ekip arkadaşlarının tamamını suçlaması
• Rolü netleştirmeden unvan veya pay üzerinde ısrar etmesi
• Verdiği tarihler veya deneyimler arasında tutarsızlık bulunması
• Küçük bir deneme çalışmasından kaçınması
• Zor soruları sürekli sonraya bırakması
• Yazılı görev ve karar netliğine karşı çıkması
• Kesin yatırım, müşteri veya kazanç vaat etmesi
• Gizlilik bahanesiyle kendi geçmişi hakkında hiçbir doğrulanabilir bilgi vermemesi
• Bütün uygulamayı karşı taraftan beklemesi

Görüşme sürecini üç aşamaya ayırın

Aşama 1: Tanışma

Amaç, temel motivasyon ve rol uyumunu anlamaktır. 30–45 dakika yeterli olabilir.

Aşama 2: Derinleştirme

Zaman, para, karar, değerler ve geçmiş deneyimler konuşulur. Gerekiyorsa referans istenir.

Aşama 3: Deneme çalışması

Sınırlı ve gerçek bir görev üzerinde birlikte çalışma biçimi görülür. Çalışma sonunda iki taraf da değerlendirme yapar.

Her aşamanın sonunda şu üç seçenekten biri seçilebilir:

• Devam et
• Belirli bir soruyu doğruladıktan sonra devam et
• Saygılı biçimde süreci sonlandır

Görüşme notu şablonu

Aday: Tarih: Aranan rol: Görüşme aşaması:

Güçlü uyum alanları:

- - -

Cevaplanmamış sorular:

- - -

Doğrulanması gereken bilgiler:

- -

Deneme çalışması önerisi:

• Amaç:
• Süre:
• Çıktı:
• Her tarafın katkısı:

Sonraki karar:

• Devam
• Ek görüşme
• Referans kontrolü
• Süreci sonlandırma

Sık yapılan değerlendirme hataları

Kendinize benzeyeni seçmek

Aynı geçmişe ve düşünme biçimine sahip olmak iletişimi kolaylaştırabilir; fakat projedeki yetkinlik açığını kapatmayabilir.

Karizmayı uygulama becerisi sanmak

İyi anlatım, işi planlama ve tamamlama kapasitesiyle aynı değildir. Küçük çalışma çıktıları isteyin.

Tek bir referansa güvenmek

Referanslar bağlama bağlıdır. Mümkünse farklı çalışma ilişkilerinden somut örnekler alın.

Puanı otomatik karar olarak görmek

Puanlama, düşünmeyi düzenler. Güven veya etik konusunda ciddi sorun varsa yüksek toplam puan bunu telafi etmez.

Zor konuları ortaklık sonrasına bırakmak

Para, zaman, karar ve ayrılık senaryolarını konuşmak güvensizlik değildir; beklenti farkını azaltır.

Sonuç

İş ortağı seçiminde amaç kusursuz kişiyi bulmak değil, projenin ihtiyacıyla uyumlu ve birlikte güvenilir biçimde çalışılabilecek bir kişiyi belirlemektir. Bu karar yalnızca görüşme cevaplarına değil, davranışlara, referanslara ve mümkünse sınırlı bir deneme çalışmasına dayanmalıdır.

Aday değerlendirme ölçütlerinizi hazırladıysanız Ortaksın’daki ilgili ilanları inceleyebilir veya aradığınız rolü açıkça anlatan bir ilan oluşturabilirsiniz.