Kurucu Ortak Rolleri Nasıl Belirlenir? Görev ve Yetki Matrisi

Kurucu ortak rolleri, yalnızca CEO, CTO veya CMO gibi unvanlar dağıtılarak belirlenmez. Sağlıklı görev paylaşımı; hangi sonucun kimin sorumluluğunda olduğunu, hangi kararların tek başına alınabileceğini ve hangi konuların ortak onay gerektirdiğini açıkça gösterir.

Erken aşamada herkes birçok işe dokunabilir. Buna rağmen her temel sonucun birincil sahibi olmalıdır. “İkimiz de satışa bakıyoruz” ifadesi, müşteri listesini kimin hazırlayacağı veya teklifleri kimin takip edeceği belli değilse sorumluluğu görünmez bırakır.

Unvan yerine sonuç alanlarından başlayın

Önce şirketin önümüzdeki 6–12 ayda başarması gereken ana sonuçları çıkarın.

Örnek sonuç alanları:

• Kullanıcı probleminin doğrulanması
• Ürün yol haritası
• Teknik geliştirme
• Müşteri edinme
• Satış ve gelir
• Pazarlama
• Operasyon
• Finans ve nakit takibi
• Hukuki ve idari süreçler
• İşe alım
• Yatırımcı ilişkileri
• Stratejik ortaklıklar

Her alan için şu soruyu sorun:

Bu sonuç gerçekleşmediğinde hesap vermesi gereken birincil kişi kim?

Birincil sahip, bütün işi tek başına yapmak zorunda değildir. Planı kurar, destek ister, ilerlemeyi izler ve sonucu görünür tutar.

CEO, CTO ve diğer unvanlar ne anlatır?

CEO

Genellikle şirket genel yönü, öncelikler, ekip koordinasyonu, finansal sürdürülebilirlik ve dış ilişkiler üzerinde sorumluluk taşır. Ancak “CEO her kararı verir” şeklinde yorumlanmamalıdır.

CTO

Teknoloji stratejisi, teknik risk, geliştirme kalitesi, güvenlik ve teknik ekipten sorumlu olabilir. Erken aşamada doğrudan kod yazması da gerekebilir.

CPO veya ürün lideri

Kullanıcı problemi, ürün keşfi, önceliklendirme ve ürün deneyimi üzerinde çalışır.

COO

Operasyon, süreç, hizmet kalitesi, tedarik ve günlük işleyişi yönetebilir.

CMO veya büyüme lideri

Marka, pazarlama kanalları, talep yaratma ve büyüme deneylerinden sorumlu olabilir.

Unvanların anlamı şirketten şirkete değişir. Bu nedenle unvanın altında sonuç, yetki ve ölçüm yazılmalıdır.

Görev sahipliği matrisi

Aşağıdaki dört rolü kullanabilirsiniz:

• Sahip: Sonucun birincil sorumlusu
• Katkı veren: İşin belirli bölümünü yürütür
• Danışılan: Karar öncesinde görüşü alınır
• Bilgilendirilen: Karar veya sonuç kendisine aktarılır

Aynı satırda birden fazla sahip olabilir; fakat bunun hangi kararlarda ortak onay anlamına geldiği açıklanmalıdır.

Karar yetkisini görevden ayırın

Bir işi yürütmek ile karar verme yetkisi aynı değildir.

Örneğin satış lideri:

• Günlük müşteri görüşmelerini planlayabilir.
• Belirli sınır içinde fiyat indirimi yapabilir.
• Yeni satış kanalını deneyebilir.
• Ancak yıllık sözleşme politikasını veya yüksek tutarlı harcamayı tek başına değiştiremeyebilir.

Yetki sınırlarını üç gruba ayırın:

Tek alan sahibinin kararı

• Günlük görev sırası
• Onaylanmış bütçe içindeki küçük harcamalar
• Deney tasarımı
• Ekip içi rutin süreçler

Danışarak alınan karar

• Yeni araç veya sağlayıcı
• Rol değişikliği
• Fiyat deneyi
• Dış kaynak kullanımı

Ortak onay gerektiren karar

• Yeni ortak veya yatırımcı
• Büyük borç veya harcama
• Şirketin ana yönünü değiştirmek
• Pay devri
• Üst düzey işe alım veya çıkarma
• Fikrî mülkiyet devri
• Şirket satışı veya kapanma

Bu listenin hukuki etkisi şirket yapısına göre değişebilir. Resmî yetki ve imza düzeni profesyonel olarak yapılandırılmalıdır.

Rol kartı şablonu

Her kurucu için tek sayfalık rol kartı hazırlayın.

Rol adı: Temel amaç: Sahip olduğu sonuçlar:

- - -

Haftalık ana faaliyetler:

- - -

Ölçümler:

- - -

Tek başına alabileceği kararlar:

- -

Danışması gereken kararlar:

- -

Ortak onay gereken kararlar:

- -

Diğer kuruculardan beklediği destek:

- -

Rolün gözden geçirileceği tarih:

İlk 90 gün için rol dağılımı

Uzun vadeli görev tanımından önce ilk 90 günü planlayın.

Gün 1–30

• Temel problem ve hedefler netleştirilir.
• Her sonuç alanının sahibi belirlenir.
• Haftalık rapor biçimi oluşturulur.
• En önemli üç risk çıkarılır.

Gün 31–60

• Sahipler kendi alanlarında deney yürütür.
• Çakışan kararlar kaydedilir.
• İş yükü ve zaman verisi toplanır.
• Destek veya işe alım ihtiyacı belirlenir.

Gün 61–90

• Sonuçlar değerlendirilir.
• Unvan ve rol kartları güncellenir.
• Yetki matrisi netleştirilir.
• Yeni dönem hedefleri paylaşılır.

Rol dağılımı ilk günden kusursuz olmak zorunda değildir; ama belirsizlik kayıt altına alınmalıdır.

Rol çakışması nasıl anlaşılır?

Şu belirtiler varsa çakışma olabilir:

• Aynı kişiye iki kurucu farklı talimat veriyor.
• Bir karar defalarca yeniden açılıyor.
• İki kişi aynı işi yaparken başka alan boş kalıyor.
• Başarısız sonuçta kimse sorumluluk almıyor.
• Alan sahibi karar veremiyor.
• Diğer kurucu sürekli müdahale ediyor.
• Bilgi yalnızca bir kişide kalıyor.

Çözüm için “Kim haklı?” yerine şu soruları sorun:

1. Sonuç alanının sahibi kim?
2. Karar geri döndürülebilir mi?
3. Hangi bilgi eksik?
4. Deneyle test edilebilir mi?
5. Ortak onay gerçekten gerekli mi?
6. Karar hangi tarihte yeniden değerlendirilecek?

Eşit ortaklıkta roller

Eşit pay, bütün görevlerin eşit olması anlamına gelmez. İki kurucu farklı alanların sahibi olabilir ve belirli stratejik kararlarda eşit söz hakkına sahip olabilir.

Eşit ortaklıkta özellikle şunlar yazılmalıdır:

• Alan sahibinin günlük yetkisi
• Ortak onay gerektiren kararlar
• Oylar eşit kalırsa izlenecek yöntem
• Bilgi paylaşımı
• Harcama ve imza sınırları
• Performans sorunu
• Ayrılık ve pay düzeni

Kurucu performansı nasıl değerlendirilir?

Kurucular da yalnızca niyetle değil sonuç ve davranışla değerlendirilmelidir.

Aylık kontrol tablosu:

Amaç kurucuyu çalışan gibi puanlamak değil, katkı farklarının görünmez hâle gelmesini engellemektir.

Roller ne zaman değişmeli?

Rol değişimi şu durumlarda doğal olabilir:

• Ürün aşaması değişti.
• Yeni ekip kuruldu.
• Bir kurucunun güçlü olduğu alan ortaya çıktı.
• Yeni pazar veya kanal öncelik kazandı.
• Kurucunun zaman kapasitesi değişti.
• Dışarıdan deneyimli lider katıldı.

Rol değişirken:

• Eski ve yeni sorumluluk yazılmalı.
• Yetki devri yapılmalı.
• Erişim ve dokümantasyon aktarılmalı.
• Pay veya ücret etkisi varsa uzmanla değerlendirilmelidir.
• Değişiklik ekip ve paydaşlara açıklanmalıdır.

Yaygın görev dağılımı hataları

Herkes her şeyden sorumlu

Bu ifade pratikte kimsenin sonuç sahibi olmamasına dönüşebilir.

Unvanı statü olarak dağıtmak

Unvan, sorumluluk ve karar yetkisiyle desteklenmelidir.

Güçlü kurucunun bütün alanları kontrol etmesi

Hızlı görünse de diğer kurucunun rolünü anlamsızlaştırır ve darboğaz yaratır.

Operasyonel işleri küçümsemek

Finans, sözleşme, müşteri desteği ve süreçler sahiplenilmediğinde ürün başarısı da zarar görür.

Rolü hiç gözden geçirmemek

Erken aşama görevleri büyüme aşamasında aynı kalmayabilir.

Sonuç

Kurucu rolleri, unvanlardan önce sonuç sahipliğiyle belirlenmelidir. Her önemli alan için birincil sorumlu, destek verenler ve karar sınırları görünür olduğunda ekip daha hızlı ve daha hesap verebilir çalışır.

Kurucu ekip profilinizi netleştirdiyseniz Ortaksın’daki kurucu ortak ilanlarını inceleyebilir veya paylaşılacak sonuç alanlarını açıkça anlatan bir ilan oluşturabilirsiniz.